Ismaa’eel al-Jaazaarii, kalaqaan Musliimaa jaarraa 12ffaa keessa ture, kalaqawwan ajaa’ibsiisoo ta’an kanneen akka dursa injinariingii ammayyaa, haayidirooliiksii fi roobootii tajaajilan hedduu dizaayinii godheera. Uumama isaa keessaa burqaawwan iswiichoonni dhaamsuu sagantaa qaban, otoomaatikii konkolaachisaa saree Hindii fakkaatu kan walakkaa sa’aatii mataa saree irratti rukutu, fi otoomaatikii tajaajilaa keessummootaaf haalluu kennu turan. Meeshaaleen isaa bal’aa fi halluu adda addaa qaban tokko tokko dureeyyiidhaaf meeshaa tapha qananiin akka ta’uuf kan yaadame ta’us, al-Jazaariin maashiniiwwan qabatamaa namoota idileef faayidaa qaban kan akka meeshaalee bishaan harkisan kan qonnaan bultoonni waggoota dhibbaan lakkaa’amaniif itti fayyadamanis ni oomishaa ture.
Bara 1136tti giddugala-kibba Turkii keessatti kan argamtu Diyarbakır keessatti kan dhalate Badi al-Zaman Abu al-Izz Ismaa’il ibn al-Razzaz al-Jazari ilma ogeessa harkaa gad of qabuu ture. Bara tasgabbii dhabuu siyaasaa qabsoo aangoo naannoo fi bu’aa waraana fannoo booda uumame keessatti dhalate. Al-Jazariin Artuqidoota naannoo sanatti aangoo bulchaa turaniin injinarii ta’ee qacarame.
Badi al-Zaman Abu al-Izz Ismaa’il ibn al-Razzaz al-Jazari waggoota 25f maashiniiwwan baay’ee dinqisiisoo erga uumuun booda, bara 1206tti kataloogii kalaqawwan isaa qindeesse.Compendium kun, The Book of Knowledge of Ingenious Mechanical Devices, 2006. diyaagiraamii bal’aa fi fakkiiwwan socho’oo hojii uumamni isaa agarsiisan of keessaa qaba. Guutuu ta’uu baatus, kooppiiwwan hojii isaa hedduun kan jiran yoo ta’u, isaan keessaa tokko Muuziyeemii Topkapi Saraayii Istaanbul, Turkii keessatti argamu keessatti argama. Koppiin addaa kun bal’ina aartii nama dinqisiisu fi hawwata miidhaginaa isaatiin beekamaadha.
Site Title 